Inwestor
Tak naprawdę, to pod pojęciem jakim są roboty budowlane kryje się kilka podstawowych czynności ogólnobudowlanych. Przede wszystkim jest to oczywiście budowa nowych konstrukcji budowlanych, jednakże mianem robót budowlanych określa się także i inne prace takie jak montaż, przebudowa, remont czy też nawet i rozbiórka obiektów budowlanych. Przy okazji omawiania robót budowlanych warto jest zwrócić uwagę na to, że zawsze są one realizowane na zlecenie tak zwanego inwestora ( pojęcie to odnosi się praktycznie nawet do powstawania niewielkich budowli ), czy też są one wykonywane często przez samego inwestora. Sam inwestor jest zobowiązany oczywiście do tego, aby zorganizować i nadzorować cały proces budowy, w tym także należy pamiętać, że inwestor jest zobowiązany do zapewnienia robotnikom bezpiecznej i bezproblemowej pracy. Mówiąc ściślej chodzi tutaj o konieczność zapewnienia wszelkiego rodzaju sprzętu, odzieży i materiałów dla robotników bezpośrednio wykonujących budowę, oraz oczywiście musi on zapewnić dodatkowe osoby, które będą sprawowały ciągły nadzór nad wykonywanymi pracami. Co więcej sam inwestor według prawa może zatrudniać tylko osoby, które posiadają odpowiednie pozwolenia na wykonywanie określonych robót budowlanych, a także niejednokrotnie muszą być to osoby posiadające specjalne pozwolenia do wykonywania prac na wysokościach. Co więcej inwestor musi także zadbać o zatrudnienie osób, które będą mogły pełnić samodzielne funkcje techniczne w określonych specjalnościach. Takimi osobami są między innymi projektant ( którego zadaniem będzie zaprojektowanie całej budowli ), kierownik budowy czy też ewentualnie kierownicy robót ( do ich zadań będzie należało sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad wykonywanymi pracami budowlanymi, z czego kierownicy robót nadzorują tylko i wyłącznie wykonywanie określonych czynności w której są specjalistami ), a także inną bardzo ważną osobą jest tak zwany inspektor nadzoru inwestorskiego, choć warto pamiętać, że w przypadku większych budów konieczne jest zatrudnienie takiej osoby, która według przepisów prawa będzie posiadała nadany tytuł inspektora. Poza już wymienionymi specjalistami, którzy są niezbędnymi osobami na praktycznie każdej większej budowie, rzeczą konieczną może okazać się także zatrudnienie i innych specjalistów, którzy będą posiadali określone uprawnienia. Może to być na przykład archeolog, geodeta, geolog czy też inni, jednakże ich obecność naprawdę niejednokrotnie może w znaczny sposób przyspieszyć samą budowę. Jak więc doskonale widać, wybudowanie jakiegokolwiek obiektu budowlanego może okazać się rzeczą dość skomplikowaną i może się okazać też rzeczą konieczną zatrudnienie całej rzeszy różnych fachowców, którzy będą posiadali określone i w dodatku rzecz jasna niezbędne uprawnienia. Co więcej nawet i sami pracownicy, wykonujący już stricte roboty budowlane nierzadko muszą posiadać odpowiednie uprawnienia żeby w ogóle rozpocząć pracę na budowie, a inwestor musi koniecznie zadbać o to, aby wszyscy pracownicy posiadali odpowiednie uprawnienia, gdyż w przeciwnym przypadku może on zapłacić niemałe kary pieniężne.
Koszty każdej budowy zawsze są wysokie, choć oczywiście ich dokładna wysokość będzie niewątpliwie zależała od bardzo wielu różnych czynników. Przede wszystkim wysokość kosztów budowy w znacznej mierze ( można nawet powiedzieć, że jest to główny determinant ) od wielkości całej inwestycji budowlanej. Wiadomym faktem jest bowiem to, że im większą inwestycję planujemy, tym większe koszta będziemy musieli ponieść, jednakże jest to rzeczą naprawdę oczywistą, ponieważ im większa inwestycja, tym więcej trzeba zużyć materiałów, dłużej będą pracowali robotnicy i wiele tym podobnych rzeczy. Aby móc obniżyć koszta budowy często niestety stosuje się materiały niższej jakości, choć jest to chyba najgorsze z możliwych rozwiązań, gdyż grozi ono powstaniem po jakimś czasie katastrofy budowlanej. Na szczęście w dzisiejszych czasach zwraca się na to już coraz to większą uwagę, więc w przypadku naprawdę dużych inwestycji inwestorzy boją się stosować materiały kiepskiej jakości, co mogłoby być przyczyną nałożenia na inwestora horrendalnej kary finansowej. W przypadku kiedy budowa jest niewielka, na przykład budowany jest dom jednorodzinny, to również można w znacznym stopniu zminimalizować koszty budowy. Przede wszystkim można przykładowo niektóre roboty budowlane wykonać własnoręcznie o ile oczywiście posiada się odpowiednie umiejętności, a także można samemu wybrać hurtownię, w której zakupimy wszystkie materiały ( choć w tym momencie i tak będą one droższe aniżeli w przypadku sprzedawania przez hurtownię materiałów do dużej inwestycji budowlanej ). Oczywiście w tym przypadku można także skorzystać z pomocy znajomych specjalistów ( o ile takich posiadamy ). Ogólnie rzecz ujmując, w przypadku niewielkich budów można wykonać szereg różnych czynności, które chociażby w pewnym stopniu pozwolą na obniżenie kosztów całej inwestycji. Czasami także zatrudnia się mniejszą ilość fachowców, jednakże w tym momencie trzeba się liczyć z tym, że budowa zostanie zakończona później, co również niejednokrotnie nie jest dobrym rozwiązaniem, choć rzecz jasna będzie to zależało od charaktery samej inwestycji budowlanej. W przypadku większych budów kosztów nie oblicza się w pamięci czy też na kartce ( co może być zrobione jeżeli prywatnie będziemy stawiali sobie dom ), a konieczne jest sporządzenie profesjonalnego kosztorysu. Oczywiście kosztorys musi zostać sporządzony przez taką osobę, względnie kilka osób, które po pierwsze naprawdę będą się znały na rzeczy, a po drugie będą uczciwe wobec inwestora ( ponieważ zdarzają się sytuacje, kiedy to kosztorysant umyślnie zawyża koszty całej inwestycji budowlanej, z czego później czerpie nielegalne korzyści majątkowe ). Jak więc doskonale widać, koszty inwestycji budowlanej będą zależały od bardzo wielu rzeczy, z czego na pierwszym miejscu trzeba postawić sam rozmiar inwestycji, a także i takie czynniki jak podwykonawcy, materiały i wiele tym podobnych czynników, które będą miały niewątpliwie znaczenie w przypadku obliczania kosztorysu jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych.
Kosztorys budowlany, jest to specjalistyczny dokument finansowy, którego przeznaczeniem jest określenie kosztów realizacji całej inwestycji budowlanej, więc jest to dokument naprawdę bardzo ważny, gdyż dotyczy finansów i tego, jak wiele pieniędzy będzie musiał wyłożyć inwestor, aby cały proces budowlany mógł dobiec końca. Forma kosztorysu budowlanego może być naprawdę różna, a także może charakteryzować się różnym zakresem i różny stopień szczegółowości wyszczególnionych w nim rzeczy. Warto jest więc wiedzieć, że osobne kosztorysy sporządzane są najczęściej przy każdym etapie inwestycji budowlanej, ponieważ na samym początku naprawdę nie da się przewidzieć przykładowo jakie materiały oraz ilu pracowników będzie potrzebnych do stworzenia budowli. Jest to więc rzecz dość logiczna, że kosztorys będzie obejmował tylko część zagadnień, które akurat będą aktualnie realizowane ( co w znacznym stopniu zwiększy trafność całego kosztorysu ). Kosztorysy budowlane zresztą dzielą się na kilka podstawowych rodzajów, dzięki czemu również są one bardziej trafne, ponieważ są sporządzane przez kosztorysantów biegłych w określonych dziedzinach. Rodzaje kosztorysów budowlanych to między innymi takie kosztorysy jak kosztorys inwestorski, ofertowy ( co jest bardzo ważne w przypadku zatrudniania firm będących podwykonawcami projektu budowlanego ), kosztorys obiektów ( dotyczy obiektów tymczasowych koniecznych do prac budowlanych ), kosztorys dodatkowy, kosztorys podwykonawczy raz tak zwany kosztorys nakładczy. Taki podział kosztorysów jest naprawdę bardzo dobrym rozwiązaniem, gdyż każdy dotyczy określonej „strefy” całej inwestycji. Pozwala to na znaczne uproszczenie procesu budowlanego ( oczywiście w sensie planowania finansowego ). Kosztorysy można dzielić także według tak zwanego kryterium zakresu rzeczowego. Do takich właśnie kosztorysów należą kosztorys obiektów, inwestycji oraz kosztorys robót ( który odnosi się do zapłaty pracownikom za wykonywaną pracę ). Jeżeli chodzi natomiast o układ jaki powinien posiadać każdy kosztorys, to nie jest on jednoznacznie ustalony. Oczywiście są składowe, które muszą się pojawić absolutnie we wszystkich kosztorysach, jednakże wiele składowych jest opcjonalnych i nie muszą się one znajdować w określonych kosztorysach, więc jest to rzecz mówiąc szczerze dość „płynna”. Kosztorys musi oczywiście zostać sporządzony przez odpowiedniego kosztorysanta, jednakże i tutaj istnieje spora dowolność. Kosztorysantem może być na przykład sam architekt wykonujący projekt obiektu budowlanego, może być to także przykładowo inżynier budownictwa, który posiada specjalizację budownictwo, instalacje sanitarne czy też na przykład specjalizacje elektryczne. Co więcej warto jest także wiedzieć o tym, że kosztorysantem może być i wiele innych osób, które nie posiadają określonych specjalizacji budowlanych, ponieważ wykonywanie tego zawodu nie wymaga posiadania żadnych specjalnych uprawnień, więc pojęcie kosztorysanta również może być tak naprawdę pojęciem dość płynnym.